چدن چیست

چدن چیست سوالی می باشد که که افراد تازه وارد به صنعت آهن ممکن است بپرسند، چدن نوعی فلز آلیاژی می باشد که از آهن خام خاکستری تولید می گردد و روند تولید آن به این صورت است که ابتدا آهن خام خاکستری را با مقداری قراضه آهن درون کوره های مخصوص می ریزند تا ذوب شوند، این کار باعث می شود بخشی از کربن موجود در آنها بسوزد و همچنین فسفر و گوگرد چه ناخالصی هایی هستند که خصوصیات محصول نهایی را تحت تاثیر می گذارند، به صورت سرباره از کشور خارج شوند. در پایان این روند، ماده به جا مانده در کوره چدن نام دارد.  آلیاژهای مورد استفاده در چدن عبارتند از سیلیسیم، منگنز، کربن و آهن که در ادامه توضیح میدهیم هر کدام از این مواد چه خواصی را به چدن اضافه می کنند، البته این موضوع را در نظر داشته باشید که آهن در اینجا به عنوان یک فلز پایه مواد اولیه اصلی شناخته و استفاده می‌شود.

  • سیلیسیوم باعث می شود که کربن در شدن به صورت گرافیت در بیاید. 
  • منگنز باعث سخت تر شدن فلز شدن خواهد شد.
  • کربن ۲ تا ۳.۵ درصد وزن چدن را تشکیل میدهد.

یکی از مواردی که تاثیر بسیار زیادی بر روی جنس چدن دارد، سرعت سرد شدن و جنس آهن خامی است که برای ساخت آن استفاده شده است.  این فلزات دارای قابلیت چکش خواری نامناسبی می باشند و بیشتر سخت و شکننده هستند، اما در برابر زنگ زدگی و حرارت مقاومت بالاتری از سایر فلزات دارد و از طرفی با افزایش دما دچار انبساط کمی می‌ شود. در ادامه این مطلب از سپاهان فولاد قصد داریم کاربرد های چدن در صنعت صحبت کنیم و سپس به بررسی تفاوت های چدن و فولاد بپردازیم.

 کاربرد چدن در صنعت

کاربرد چدن در صنعت

کاربرد چدن در صنعت نسبتاً گسترده می باشد و به عنوان مثال از آن در ساخت: «ماشین آلات، درپوش چاه های خیابان، لوله ها، پل ها و...» استفاده می کنند. البته امروزه در برخی از این موارد با ظهور فولادی یا همان استیل استفاده از این فلز منسوخ شده است. اما باید این نکته را نیز در نظر داشت که از شدن ها شرکت توسعه یافته در ساخت پنجره های دکوراتیو، خطوط گازی، شاغول کردن و خرپای سقف نیز استفاده می‌شود. اما برای اینکه به طور دقیق بدانیم این فلز چه کاربردهایی می تواند برای ما داشته باشد بگذارید تا معایب و مزایای آن را با هم بررسی کنیم و سپس به سراغ انواع چدن برویم: 

  • مقاومت و سختی چدن در برابر حرارت بالا کاهش می یابد.
  • در صورتی که چدن شما از نوع مرغوب نباشد، نمی تواند عملکرد مناسب داشته باشد و تنها در صورتی این فلز کیفیت مناسبی خواهد داشت که میزان کربن به درستی و به اندازه در آن توزیع شده باشد.
  • عدم حساسیت مقابل شیارهای سطحی
  • مقاومت بالا در برابر سایش
  • قابلیت جذب ارتعاش بالا
  • انعطاف پذیری کم
  • مقاومت پایین در برابر ضربه
  • کم بودن درصد انقباض فلز در زمان انجماد و سرد شدن
  • نقطه ذوب پایین
  • قابلیت فشرده سازی بالا
  • قابلیت کشش و خمش ضعیف

البته این نکته چرا باید همواره مد نظر داشته باشید که همه انواع چدن نمی توانند برای شما مزایا و ویژگی های مورد نظر شما را به همراه داشته باشند، به همین دلیل باید با انواع چدن که در ادامه خدمت شما معرفی می کنیم و آشنا شوید.

  • چدن نرم:

از این نوع شدن در ساخت شیر آب، کلید و قفل، یراق آلات مورد استفاده در تولید درب و پنجره و… استفاده می شود. این نوع چدن دارای تردی کمتری نسبت به سایر انواع این فلز می باشد.

  • چدن سخت:

برای ساختن این نمونه چدن ابتدا آن را تا حد زیادی گرم می کنند و سپس اجازه می‌دهند که سطح خارجی آن زود سرد شود و قسمت داخلی به آهستگی خنک گردد. این چدن ها دارای مقاومت بالایی در برابر ساییدگی هستند و از آنها برای ساخت لوله های زیر دال پل ها استفاده می شود.

  • چدن خاکستری:

چدن خاکستری بر اثر سرد آهسته شدن خام تولید می شود، دلیل آن که به این نمونه فلز چدن، خاکستری می گویند این است که کربن مورد استفاده در این فلزات به گرافیت تبدیل می شود و رنگ آن تیره باقی می ماند. از این فلزات در ساخت یراق آلات، شبکه های چدنی، درپوش های مخصوص راه های فاضلاب کف خیابان، پروفیل پنجره، ناودانی، لوله های چدنی و… استفاده میشود. این نوع فلز دارای قابلیت چکش خواری بالاتری است و سطح آن به صورت سخت و شکننده می باشد که می توانید در آن دانه های درشت را مشاهده کنید.

  • چدن سفید:

این نوع چدن به این صورت تولید می‌شود که شدن خام را با سرعت بالایی سرد می کنند، همین باعث می‌شود که کربن به گرافیت تبدیل نشده و رنگ آن روشن باقی بماند. مقدار سیلیسیم در این نوع  چدن بسیار پایین می باشد و شما نمی توانید بر روی این نمونه فلز سوهان بکشید‌.

 تفاوت چدن و فولاد

تشخیص چدن از فولاد

تشخیص چدن از فولاد دارای روش های مختلفی می باشد که در ادامه چهار روش اصلی برای تشخیص دادن چدن از فولاد را با شما در میان می گذاریم:

  • رنگ مذاب: برای انجام این کار شما باید ابتدا فلز را زیر یک مشعل قرار داده و صبر کنید تا به نقطه ذوب برسد، در این شرایط اگر رنگ فلز ذوب شده شما قرمز باشد، آن فلز چدن است. از طرفی اگر رنگ فلز مذاب سفید باشد، آن فولاد است.
  • تست براده: همانطور که در قسمت های قبلی به آن اشاره کردیم و فلز چدن ترد می باشد و به همین دلیل براده آن نیز ترد و شکننده است. در چنین شرایطی اگر یک قطعه شدن را زیر دستگاه تراش یا فرز بگذاریم می توانیم بفهمیم که این فلز فولاد است یا چدن. برای فهم بهتر این کار باید در نظر داشته باشید که براده در صورتی که پیوسته باشد مربوط به فلز فولاد است و در صورتی که ناپیوسته و به صورت خرد شده باشد مربوط به فلز چدن می باشد.
  • تست جرقه: شما می توانید لب های از دو فلز فولاد یا چدن را در برابر سنگ فرز قرار دهید و شکل جرقه های آنها را بررسی کنید. در صورتی که طول جرقه ها کم باشد، تجربه ها به شکل برف کی باشند و قرمز رنگ باشند؛ فلز مورد نظر شما چند است. همچنین در صورتیکه جرقه ها دارای طول زیاد و رنگ سفید باشند و از طرفی نشان ها به شکل سوزنی باشد،فلز مورد نظر شما فولاد است.
  • تشخیص از طریق رنگ: فولاد به رنگ خاکستری تیره و براق می باشد، اما فلز چدن دارای سطحی مات و کدر است که به رنگ خاکستری می باشد.

انواع فولاد، چدن، ورق روغنی، ورق رنگی، سیاه، قلع اندود و ... در سایت سپاهان فولاد ارائه می گردد. برای کسب ازلاعات بیشتر با شماره تلفن 021-57426 تماس بگیرید.